AYOL – OILANING MUSTAHKAM TAYANCHI

Ayol bir qo’lida beshikni, bir qo’lida dunyoni tebratadi.

Quyosh  aslida  ikkita!  Biri  ko’kda,  biri  esa  “ayol”  nomi  bilan  zaminda  yashaydi.  Ayol-malhami  dunyo!  U-nur  manbayi!  Jumla  olamni  quyosh,  odamlar  qalbini  esa  ayol  isitib  turadi!  Demakki,  ko’kdagi  quyosh  shu  bilandir!  Onasiz,  opa-singillarsiz,  umr  yo’ldosh  va  mahbubasiz,  qizingizsiz,  xola-ammalarsiz  va  yoki  qo’shni  momolarsiz  qolishni  bir  tasavvur  qiling-a! Tepangizda o’nta quyosh bo’lsa-da, bahoringiz qishga aylanib, yozlaringiz izg’irin bo’lgay!

Bugungi  kunda  bepoyon  va  mustaqil  diyorimiz  O’zbekistonda  har  bir  sohada : ishlab  chiqarishda,  tadbirkorlikda,  maorif-meditsina,  san’at,  ilm-fan  va  hattoki  davlat  boshqaruv  idoralarida  ko’plab  fidoyi  xotin-qizlarimizni  ko’rishimiz  mumkin.  Ular  erkaklar  bilan  bab-barobar  mamlakatimiz  tarqqiyoti  va kelajagi  uchun  o’zlarini  munosib  hissalarini  qo’shib  kelmoqdalar.  Ana  shunday  ishlar  bilan  birgalikda  “Oila”  deb  atalmish  muqaddas  dargohda  oila  bekasi,  ona  degan  sharafli  vazifani  ham  o’z  zabardast  yelkalariga  ko’tarib  kelmoqdalar.  Lekin,  ming  afsuski,  bu  sharafli  yukni  ko’tara  olmay  yoki  boshqa  ayrim  sabablar  bilan  ko’plab  oilalar  buzilib  ketmoqda.  Bolalar  yo  otasiz,  yo  onasiz  qolmoqda.  Bu  esa  “Ayol”  degan  muqaddas  nomga  (zotga)  nisbatan  to’g’ri  kelmaydigan  fikr  va  mulohazalarga  olib  kelmoqda.  Sir  emaski  bugungi  kunda  yolg’iz  onalar,  boquvchisini  yo’qotgan,  moddiy  sharoiti  qiyin  ahvolda,  “temir  daftar “ga  kiritilgan  ayollar  anchagina.  Bu  holatlardan  chiqishning  asosiy  omillaridan  biri  “Ayol”ning  o’z-o’ziga  bo’lgan  ishonchdir.  Demoqchimanki,  har  bir  ayol  oilada  va  jamiyatda  o’z  o’rnini  egallashi  uchun  aqlli,  dono  va  har  tomonlama  (zamonaviu  va  diniy)  bilimga  ega  bo’lishi  kerak.  Inson  qachonki  o’z  kuchiga,  bilimiga  va  o’ziga  ishonsagina,  o’z-o’zini  qadrlay  olsagina  o’z  o’rnini  topa  oladi.

“Ayolning  aqli  va  qalbi  bo’sh-bo’sh  bo’lsa,  unda  na  maktab  madaniyati  va  na  masjid  ibodati  bo’lmasa,  undan  kutilgan  tarbiya  qayerdan  paydo  bo’lardi?!  Ayoli  faqat  taom  tayyorlash  va  rohat  bag’ishlashgagina  yaroqli  jonzot”  bo’lgan  jamiyat,  aslo  isloh  bo’lmas  jamiyatdir,-degan  edilar  Shayx  Muhammad  G’azzoliy.  Demak  har  qanday  jamiyatda  ayol  kishi  ilm  va  hunar  egallashi  darkor.

Turmush-musht.  Ro’zg’or-g’or.  Mana  shu  muhit  va  g’orlar  ichida  bekalik  qilish  juda  katta  mahorat.  Ayol  kishi  ilmli  bo’lishdan  tashqari  hayotda  aktyor  bo’lishi  kerak.  Yangi  kelin  oilada  yangi  aktyor.  Besh-o’n  yil  o’tgach  mahoratli,  tajribali  aktyorga  aylanadi.  Oila  mustahkamlanib,  o’g’il-qizlar  hayotda  o’z  o’rnini  topgach  hurmat  ko’rsatgan  artist  bo’ladi.  Bu  degani  ayol  oilada  har  xil  vaziyatlarda  sabr  bilan,  aql  bilan,  xushmuomalalik  bilan  ish  ko’rishi  kerak.  Ayol  kishi  doimo  latofatli  bo’lishi  kerak.  Uchta  narsa  ayol  latofatini  kamaytirib  yuboradi.  Bu:  1-itoatsizlik,  2-asabiylashish,  3-ovozni  ko’tarib  gapirish.  Oilada  ayolning  o’z  eriga  va  uning  yaqinlariga  bo’lgan  hurmat  va e’tibor  juda  muhimdir.  Bugungi  kunda  oilalarning  buzilib  ketishiga  olib  kelayotgan  narsa  bu  ayollarning  o’z  eriga  “Qayerdasiz?”  deb   ko’p  so’rashdir.  O’zbek  oilalarida  erini  hurmat  qilish  va  unga  itoat  etish  1-navbatda  turadi.  “Qayerdasiz?”  deb  so’rash,  erkaklarga  nisbatan  ishonchsizlikni  bildiradi,  tabiiyki  bu  ularga  yoqmaydi.  Oilada  erning  gapini  bo’lish,  bahslashish,  erni  tarbiyalash  mumkin  emas.  Bu  holat  mavjud  bo’lgan  joyda  oilaga  darz  ketadi.

Ayol  oilasi  mustahkam  bo’lishini  xohlasa,  o’z  eriga  generalga  bo’lgan  munosabatda  bo’lishga  harakat  qilishi  kerak.  Ana  shunda  eri  haqiqiy  generalga  aylanadi.  Haqiqiy  suyansa  bo’ladigan  kuchli,  muvaffaqiyatli  erkakka  aylanadi.  Ro’zg’or  er  kisshini  sara-puchakka  ajratadigan  jangohdir.  Bozor  va  uyning  xo’jalik  ishlari  faqat  erkaklarga  bo’lishi  kerak.  Ayol  kishi  bolg’a-tesha  ushlamasligi,  bozor  xalta  osmasligi  kerak.  Oilaning  ko’cha  bilan  bitadigan  hamma  muammolarini  erkaklar qilishi  kerak.  Ming  afsuski  hamma oilalarda ham  shunday  emas.  Erkak  to’rt  muchali  sog’  bo’la  turib,  ahli  ayolini  issiq-sovuqdan,  isnod  va  xatardan  himoya  qila  olmasa  qozonini  qaynata  olmasa,  bu  halokat.  Ayol  ro’zg’or  tortishda  maydonda  yolg’iz  qoladi,  jufti  tirik  turib  ola  xurjunni  yelkasiga  oladi,  o’ksiydi,  g’arib  bo’ladi.  Oxir-oqibat  sog’ligini  yo’qotadi…  ajrashadi.

Davlatimiz  rahbari,  prezidentimiz  Sh.M.Mirziyoyev  oila  mustahkamligi,  kambag’allikning  oldini  olish,  yolg’iz  ayol  va  boquvchisini  yo’qotganlarga  yordam  berish  borasida  katta say’i  harakatlar  qilmoqda.  Yangi qabul qilingan O’zbekiston  Respublikasi  Konstitutsiyasida ham  ushbu  masalalarga doir   ancha  o`zgartirish va qo`shimchalar  kiritildi.  Bu esa biz ayollarni yanada ko`proq mas`uliyatli bo`lishga chorlaydi.

N.SAMATOVA,

tuman FHDY bo`limi 1-toifali inspektori.