INGLIZ TILINI O‘QITISHDA MULTIMEDIA VOSITALARINING AHAMIYATI
Multimedia – bu matn, tasvir, tovush, animatsiya va video kabi turli axborot shakllarining birlashtirilgan ko‘rinishidir. Ingliz tilini o‘rganishda bu turli shakldagi materiallar o‘quvchilarga tilning barcha ko‘nikmalarini – eshitish, o‘qish, yozish va gapirish – birgalikda rivojlantirish imkonini beradi. Shuningdek, multimedia vositalari yordamida murakkab grammatik qoidalar, talaffuz me’yorlari, fonetik jihatlar va madaniy kontekstlar ham osonroq o‘zlashtiriladi.
O‘quv jarayonida multimedia vositalarining qo‘llanilishi. Eshitish va talaffuzni rivojlantirishda:
Audio darsliklar, podkastlar, film va multfilmlar orqali o‘quvchilar real ingliz tilida so‘zlashuvni eshitishadi. Bu esa ularning talaffuz, urg‘u, intonatsiya va gap tuzilmasini to‘g‘ri tushunishlariga xizmat qiladi. Ayniqsa, britan va amerika ingliz tili aksentlari o‘rtasidagi farqni tushunish uchun videomateriallar juda foydalidir.
So‘z boyligini oshirishda:
Multimedia vositalari orqali so‘zlarni kontekstda o‘rganish mumkin. Masalan, interaktiv o‘yinlar yoki inglizcha subtitrli videolar orqali yangi so‘zlar esda qoladi va ularni ishlatish osonlashadi. Quizlet yoki Memrise kabi ilovalar bu borada juda foydali.
Grammatika va fonetikani tushuntirishda:
Animatsiyalangan taqdimotlar va interaktiv darslar orqali grammatik qoidalar tushuntirilganda, o‘quvchilarning e’tibori ko‘proq tortiladi. Masalan, zamonlar jadvali animatsiyalar orqali berilganda, farqlarni ko‘rish oson bo‘ladi. Shuningdek, fonetik darslarda artikulyatsiya va tovushlarning hosil bo‘lish jarayonini video orqali ko‘rsatish tushunchani mustahkamlaydi.
Madaniyat va kontekstual bilim berishda:
Film, hujjatli lavhalar yoki virtual ekskursiyalar orqali ingliz tilida so‘zlashuvchi mamlakatlar madaniyati, urf-odatlari va kundalik hayoti haqida ma’lumot berish mumkin. Bu esa tilni o‘rganishga qo‘shimcha motivatsiya bo‘lib xizmat qiladi.
Multimedia vositalari ingliz tilini o‘qitishda nafaqat yordamchi vosita, balki zamonaviy ta’limning ajralmas qismi sifatida qaralishi lozim. Ular darslarni jonlantiradi, o‘quvchilarni faol ishtirok etishga undaydi va eng muhimi, til o‘rganish jarayonini tabiiylashtiradi. Har bir zamonaviy o‘qituvchi o‘z darslarini interaktiv va multimedia asosida tashkil qilishga intilishi kerak, chunki bu XXI asr o‘qituvchisining eng muhim ko‘nikmalaridan biridir.
Shahlo MUMINJONOVA,
Namangan davlat pedagogika instituti stajyor o‘qituvchisi.

